ارتباط با کربلاگ کربلاگ کربلاگ ، فرصتی برای تجمیع دل نوشته های کربلائیان در خصوص وقایع عاشورا - www.Karblog.ir
   السلام عليكَ يا ابا عَبداللهِ وَ علي الاَرواح الَّتي حَلت بفنآئِكَ عليكَ مِني سلامُ الله ابداً ما بَقيتُ وَ بقيَ الليلُ وَ النهارَوَ لاجعلهُ اللهُ اخرَ العهدِمني لزيارتكم السلامُ علي الحسين وعلي علي بن الحيسين و علي اولاد الحسين و علي اصحاب الحسين   
متن زیارت عاشورا
عاشورا ، راز خلقت
روز دهم ماه محرم ـ معروف به روز عاشورا ـ عظيم‏ترين روز سوگوارى و ماتم در فرهنگ اسلامی به شمار می‏رود. در دهمین روز ماه محرم الحرام سال 61 هجری قمری (مقارن با اکتبر سال 680 میلادی) بزرگ‏ترين فاجعه در حق اهل بیت پيامبر (ص) انجام ‏گرفت و امام حسين بن علی (ع) به همراه بیش از صد نفر از خاندان و یارانش به شکل دردناکی به شهادت رسیدند. امام حسين‏(ع) كه به دعوت اهل كوفه به سوی مردم این شهر شتافته بود تا با کمک آنان ظلم را ریشه‏کن کند، پيش از رسيدن به كوفه، با پیمان‏شکنی مردم این شهر، در "سرزمین كربلا" به محاصره‏ نيروهاى دشمن درآمد. امام و خاندان و اصحابش، چون حاضر نشدند ذلت تسليم و بيعت با حكومت غاصب وظالم يزيدى را بپذيرند، با لب تشنه و با رشادتى شگفت، تا آخرين نفر جنگيدند و به شهادت رسيدند. بازماندگان و بانوان آن حضرت(ع) نیز به اسارت نيروهاى ظلمت درآمدند.
تصویر تصادفی
کربلاگ
بازدید از کربلاگ
کل بازدیدکنندگان : 287255 نفر
بازدیدکنندگان آنلاین : 44 نفر
IP بازدیدکننده : 54.80.123.20
امروز شنبه 1 ارديبهشت 1397
Saturday,21 2018


دايره المعارف جامع عاشورا دايره المعارف جامع عاشورا دايره المعارف جامع عاشورا
 
کربلاگ از وبلاگ تا کربلای معلی همسفر امام حسین در عاشورا

دايره المعارف جامع عاشورا
اصطلاحات عاشورايي شروع شده با «گ»

گريز

گريز زدن: گفتاري را منتهي به موضوع ديگر کردن، مطلبي را به مطلب ديگر پيوستن باتناسب، چنانکه روضه خوانان از حکايتي به واقعه کربلا يا يکي از شهدا روند. (1) .
واعظان و روضه خوانان، به تناسب بحث و گفتاري که دارند، مرثيه خاصي از کربلا رامي خوانند يا به مصيبت خاصي از مصائب چهارده معصوم مي پردازند.مثلا اگر موضوع سخن درباره جوان يا کودک باشد، مصيبت علي اکبر يا علي اصغر را مي خوانند و از مراسم دفن با شکوه کسي، به بي غسل و بي کفن و دفن ماندن پيکر سيد الشهدا در کربلا منتقل مي شوند.اين انتقال از موضوع يا حادثه خاص به واقعه کربلا و امام حسين يا يکي ديگر از شهدا «گريز زدن » نام دارد.در حرکتهاي حماسي و انقلابي نيز بصورتي ديگر گريز به صحراي کربلا زده مي شود و ياد آن حادثه، سرمايه الهام مي گردد. «بخاطر نشر شهادت و فلسفه شهيدان است که شيعه، به بهانه مرگ برادر و عمو و دايي و پسر خاله و پسر عمه... ياران و خويشاوندان را گرد مي کرده و يکباره به کربلا گريز مي زده اند و از حسين و شهيدان شيعه مي گفته اند.» (2) .پاورقي(1) لغت‏نامه، دهخدا.
(2) ياد و يادآوران (چاپ حسينيه ارشاد)، ص 43.گريه «چشم گريان، چشمه فيض خداست ».گريستن بر ابا عبدالله الحسين «ع » ثواب بسيار دارد. (1) فرشتگان، پيامبران، زمين و آسمان، حيوانات صحرا و دريا هم بر عزاي حسين «ع » گريسته اند. (2) اشک ريختن، نشانه پيوند قلبي با اهل بيت و سيد الشهدا است.اشک، دل راسيراب مي کند، عطش روح را بر طرف مي سازد و حاصل محبتي است که نسبت به اهل بيت حاصل مي شود. همدلي و هماهنگي روحي با ائمه، ايجاب مي کند که در شادي آنان شاد و در غمشان محزون باشيم.اين نشان شيعه است که «يفرحون بفرحنا و يحزنون لحزننا...» (3) قلبي که مهر حسين «ع » را داشته باشد، بي شک به ياد مظلوميت و شهادت او مي گريد.اشک، زبان دل و شاهد عشق است.
آنچنان کز برگ گل، عطر و گلاب آيد برون            تا که نامت مي برم از ديده آب آيد برون
رشته الفت بود در بين ما، کز قعر چاه           کي بدون رشته، آب بي حساب آيد برون؟
تا نسوزد دل، نريزد اشک و خون از ديده ها       آتشي بايد که خوناب کباب آيد برون
مهر تو شيرازه «ام الکتاب » خلقت است        مشکل اين شيرازه از قلب کتاب آيد برون
گر نباشد مهر تو دل را نباشد ارزشي          برگ بي حاصل شود گل، چون گلاب آيد برون (4) .
گريستن در سوگ شهداي کربلا، تجديد بيعت با عاشورا و فرهنگ شهادت و تغذيه فکري و روحي با اين مکتب است و اشک ريختن، نوعي امضا کردن پيمان و قرارداد مودت با سيد الشهدا است.ائمه شيعه، گريستن بر مظلوميت اهل بيت و عزاي حسيني را تاکيد کرده و شهادت اشک را بر صداقت عشق، پذيرفته اند.امام صادق «ع » فرموده است:
«نزد هر کس که ما ياد شويم و چشمانش اشک آلود شود، حتي اگر به اندازه بال مگسي باشد، خداوند گناهانش را مي بخشايد، هر چند چون کف دريا فراوان باشد.» (5) به گفته صائب:
در سلسله اشک بود گوهر مقصود          گر هست ز يوسف خبر، اين قافله دارد
دستور امامان به گريستن بر امام حسين «ع » بسيار اکيد است.امام رضا «ع » به ريان بن شبيب در حديث مفصلي فرمود: «يابن شبيب!ان کنت باکيا لشي ء فابک للحسين بن علي بن ابي طالب فانه ذبح کما يذبح الکبش...». (6) اگر بر چيزي گريه مي کني، بر حسين بن علي گريه کن، که او را همچون گوسفند، سر بريدند.در حديث ديگري فرموده است: «محرم، ماهي است که مردم دوره جاهليت جنگ در آن را ناروا مي دانستند، ولي در اين ماه، دشمنان، خون ما را بناحق ريختند و هتک حرمت ما نمودند و فرزندان و بانوان ما را به اسارت گرفتند و به خيمه هاي ما آتش زدند و غارت کردند و در کار ما، براي رسول خدا هيچ حرمتي را رعايت نکردند.روز حسين (عاشورا) پلکهاي ما را مجروح و اشکهايمان راجاري کرد و ما از سرزمين کربلا، گرفتاري و رنج به ميراث برديم.پس بايد بر کسي همچون حسين، گريه کنندگان بگريند، که گريه بر او، گناهان بزرگ را هم فرو مي ريزد.» (7) خود امام حسين «ع » فرموده است: «انا قتيل العبرة، لا يذکرني مؤمن الا بکي »، (8) من کشته اشکم، هيچ مؤمني مرا ياد نمي کند مگر آنکه (بخاطر مصيبتهايم) مي گريد.امام سجاد «ع » بيست سال بر امام حسين عليه السلام گريست و هرگز طعامي پيش او نمي گذاشتند مگر آنکه گريه مي کرد. (9) به فرموده امام صادق «ع »: هر ناله و گريه اي ناپسند و مکروه است، مگر ناليدن و گريستن بر حسين عليه السلام: «کل الجزع و البکاء مکروه سوي الجزع و البکاء علي الحسين ». (10) .
هم گريستن، هم گرياندن، هم خود را شبيه گريه کنندگان در آوردن (تباکي) پسنديده است و اجر دارد.اين همه فضيلت که براي گريه بر حسين «ع » بيان شده و اينکه اشک چشم، آتش دوزخ را فرو مي نشاند و غمگين شدن در سوگ شهيدان کربلا ايمني از عذاب است، در صورتي است که گناه و فسق و آلودگي انسان در حدي نباشد که مانع رسيدن اين فيض الهي گردد.اشکي که مبين پيوند عاطفي و رابطه مکتبي و اتصال روحي با راه و فکر و خط ائمه و سيد الشهداست، حتما زمينه ساز پرهيز از گناه مي گردد.به تعبير شهيد مطهري: «گريه بر شهيد، شرکت در حماسه او و هماهنگي با روح او و موافقت با نشاط او و حرکت اوست... امام حسين «ع » بواسطه شخصيت عاليقدرش، بواسطه شهادت قهرمانانه اش، مالک قلبها و احساسات صدها ميليون انسان است. اگر کساني که بر اين مخزن عظيم و گرانقدر احساسي و روحي گمارده شدند، يعني سخنرانان مذهبي، بتوانند ازاين مخزن عظيم در جهت هم شکل کردن و همرنگ کردن و هم احساس کردن روحها با روح عظيم حسيني بهره برداري صحيح کنند، جهاني اصلاح خواهد شد.» (11) پس مهم، شناخت فلسفه گريه در راستاي احياي عاشورا و زنده نگهداشتن مراسم حسيني و فرهنگ کربلاست، نه گناه کردن و آلودگي، به اميد پاک شدن با چند قطره اشک! معلوم نيست که دل و جان آلوده، آن همسويي را با امام داشته باشد که با ياد مصائبش گريه کند.
گريه در فرهنگ عاشورا، سلاح هميشه براني است که فرياد اعتراض به ستمگران را دارد. «اشک »، زبان دل است و گريه، فرياد عصر مظلوميت.رسالت اشک نيز پاسداري از «خون شهيد» است.امام خميني «ره » فرمود: «هر مکتبي، تا پايش سينه زن نباشد، تا پايش گريه کن نباشد، تا پايش توي سر و سينه زن نباشد حفظ نمي شود...»، (12) «گريه کردن برشهيد، نگهداشتن، زنده نگهداشتن نهضت است »، (13) «گريه کردن بر عزاي امام حسين، زنده نگهداشتن نهضت و زنده نگهداشتن همين معني است که يک جمعيت کمي در مقابل يک امپراطور بزرگ ايستاد...، آنها از همين گريه ها مي ترسند، براي اينکه گريه اي است که گريه بر مظلوم است، فرياد مقابل ظالم است.» (14) .
هر چند نيست درد دل ما نوشتني          از اشک خود، دو سطر به ايما نوشته ايم (15) .
اشک، سر فصل محبت و مودت است و برخاسته از عشقي است که خداوند در دلها قرار داده که نسبت به حسين بن علي «ع » مجذوب مي شود.به فرموده رسول خدا «ص »:
«ان لقتل الحسين حرارة في قلوب المؤمنين لا تبرد ابدا». (16) براي شهادت حسين عليه السلام حرارت و گرمايي در دلهاي مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمي شود.
امروز هم، اشک و گريه، رابط ما با حسين است و ما با شوري اشکهايمان، سر سفره محبت سيد الشهدا نشسته ايم و نمک پرورده ابا عبدالله هستيم، از اين رو، اين مهر با شير مادر در جان ما وارد شده و با جان هم به در مي شود.پاورقي(1) احاديث ثواب و آثار گريه بر امام حسين‏ «ع‏» را از جمله در بحار الانوار، ج 44، ص 279 تا 296 مطالعه کنيد.
(2) سفينة البحار، ج 1، ص 97، بحار الانوار، ج 45، ص 220 به بعد.
(3) ميزان الحکمه، ج 5، ص 233.
(4) اي اشکها بريزيد، حسان، ص 131.
(5) وسائل الشيعه، ج 10، ص 391.
(6) بحار الانوار، ج 44، ص 286.
(7) همان، ص 283.
(8) همان، ص 279.
(9) همان، ج 46، ص 108.
(10) بحار الانوار، ج 45، ص 313.
(11) شهيد (ضميمه قيام و انقلاب مهدي)، ص 124 و 125.
(12) صحيفه نور، ج 8، ص 70.
(13) همان، ج 10، ص 31.
(14) همان-ج 10، ص 31.
(15) صائب تبريزي.
(16) جامع احاديث الشيعه، ج 12، ص 556. گل باغ حسن نوجوان شهيد عاشورا در رکاب سيد الشهدا «ع »، فرزند گرامي امام حسن مجتبي «ع ». وي صاحب همان سخن معروف «احلي من العسل » در شب عاشوراست که مرگ را شيرين تر از عسل مي دانست.روز عاشورا سن او به بلوغ نرسيده بود.براي ميدان رفتن از امام خويش اجازه خواست.ابا عبدالله «ع » چون نگاه به او افکند، وي را به آغوش کشيد و گريست، آنگاه اجازه داد. (1) قاسم، خوش سيما بود.سوار بر اسب شد و عازم ميدان گشت.
رجزي که مي خواند، در معرفي خود و مظلوميت حسين «ع » بود:
ان تنکروني فانا ابن الحسن      سبط النبي المصطفي و المؤتمن
هذا حسين کالاسير المرتهن       بين اناس لا سقوا صوب المزن
در جنگي دلاورانه به شهادت رسيد.هنگامي که بر زمين مي افتاد، عمويش اباعبدالله «ع » خود را به بالين او رساند ولي او در حال جان دادن بود.پيکر او را آورد و کنار شهداي اهل بيت قرار داد. (2) در زيارت ناحيه مقدسه که از زبان امام زمان «ع » است، نام او همراه با سلام حضرت مهدي بر او بيان شده و اشاره به کيفيت رفتن سيد الشهدا «ع » به بالين او و نفرين قاتلان قاسم و دشواري اين لحظه که او عمو را به فريادرسي بخواند و او نتواند ياري اش کند اشاره شده است: «السلام علي القاسم بن الحسن بن علي، المضروب هامته المسلوب لامته، حين نادي الحسين عمه فجلي عليه عمه کالصقر و هو يفحص برجليه التراب، و الحسين يقول: بعدا لقوم قتلوک و من خصمهم يوم القيامة جدک و ابوک، ثم قال:
عز و الله علي عمک ان تدعوه فلا يجيبک، او ان يجيبک و انت قتيل جديل فلا ينفعک، هذاو الله يوم کثر واتره و قل ناصره.» (3) برادر ديگر حضرت قاسم، به نام ابو بکر بن حسن نيز که هر دو از يک مادر بودند، در کربلا به شهادت رسيد.پاورقي(1) مقتل الحسين، مقرم، ص 331.
(2) بحار الانوار، ج 45، ص 34.
(3) همان، ص 67.گلبن كازروني ملا محمد کاظم گلبن در کازرون متولد شده و در چهارده سالگي به قصد سياحت به هندوستان و شامات و حجاز و عراق رفته و بسياري از نقاط ايران را هم ديده است. در هفتاد سالگي به کازرون مراجعت کرده و در آنجا درگذشته است. تاريخ تولد و درگذشت وي معلوم نيست ولي در سال 1266 ه.ق زنده بوده است.
از پشت زين چو قوت بازوي دين فتاد         خورشيد آسمان برين بر زمين فتاد
روي جهان نخست سراسر سياه گشت          پس جنبشي در آينه ي ماء و طين فتاد
خورشيد مضطرب شد و عقل از ميان گريخت        قبض امانت از کف روح الامين فتاد
هر کس که بود فکر و گمان از قيامتش         آن لحظه از گمان، به خيال يقين فتادگلوي بريده
حلقي که بود بوسه گه مصطفي مدام         آزرده اش ز خنجر فولاد کرده اي (1) .
پس از شهادت امام حسين «ع »، سر مطهرش را از پيکر جدا کردند.تيغ بر حلقومي نهادند که بوسه گاه رسول خدا «ص » بود.از اين رو، لقب «ذبيح » بر آن حضرت داده اند و همچنين تعبير «مجزور الراس » از زبان زينب کبري نقل شده است.در برخي مقتلها آمده است که حضرت زينب، هنگام وداع جسد برادرش، پيکر او را در آغوش گرفت، لب برحلقوم بريده سيد الشهدا «ع » نهاد و بوسيد و با آن بدن خونين وداع کرد. (2) .
آن سو نگران، نگاه پيغمبر بود            خورشيد، رسول آه پيغمبر بود
اي تيغ پليد، مي شکستي اي کاش         آن حنجره، بوسه گاه پيغمبر بود (3) .پاورقي(1) محتشم کاشاني.
(2) معالي السبطين، ج 2، ص 55.
(3) ساعد باقري.گنجينة الاسرار
کيست اين پنهان مرا در جان و تن        کز زبان من همي گويد سخن
شروع کتاب گنجينة الاسرار، با شعر بالاست.مجموعه و منظومه اي بلند از شعر عرفاني حماسي، در قالب مثنوي از عمان ساماني (م 1322) است، در سوگ حسين «ع » و ماجراي عاشورا، و از آثار برجسته مرثيه فارسي است و از ديد عرفاني به کربلا و قهرمانان و حوادث آن نگريسته است.اين کتاب بارها به صورتهاي مختلف چاپ و منتشر شده است.گندم عراق يا گندم ري.عمر سعد (فرمانده سپاه کوفه در کربلا) در پاسخ به پيشنهاد سيد الشهدا «ع » که او را از آلودن دست به خون خويش بر حذر مي داشت و عمر سعد بهانه هاي مختلفي مي آورد، از جمله گفت: به من وعده حکومت ري داده شده است.حضرت او را نفرين کرد و فرمود: اميدوارم پس از مرگ من، از گندم عراق (1) نخوري مگر اندکي.عمر سعد ازروي استهزا گفت: «جو» آن هم مرا بس است (في الشعير کفاية) طبق نفرين امام، عمر سعد به حکومت ري هم نرسيد و به دست مختار کشته شد. (2) در نقل ديگري آمده است که سالها پيش از عاشورا، عمر سعد به آن حضرت گفته بود: برخي از سفيهان مي پندارند که من تو را خواهم کشت.حضرت فرمود آنان سفيه نيستند، بلکه بردباران و حليمانند، ولي آنچه مايه چشم روشني است آن است که پس از من از گندم عراق، جز اندکي نخواهي خورد، (3) که اين، پيشگويي آن حضرت از وقايع کربلاست.پاورقي(1) در معالي السبطين‏ «گندم ري‏» آمده است.
(2) مقتل الحسين، مقرم، ص 248، مناقب، ابن شهر آشوب، ج 4، ص 55.
(3) اثبات الهداة، ج 5، ص 199 و 210.گهواره سمبل حضور کودک شيرخوار در کربلا و شهيد شدن او با ستم يزيديان.در مرثيه ها، تعزيه ها و شبيه خوانيها از اين سمبل استفاده مي شود تا از علي اصغر، ششماهه شهيد عاشورا ياد شود.
ناگاه در دست مولا، يک چشمه جوشيد از خون          بوسيد تيري گلوي آن شاخه ي نسترن را
گهواره خالي خدايا، تنها دلي ماند و داغي          داغي که از من گرفته است پرواي دل سوختن را (1) .پاورقي(1) رضا معتمد.گودال قتلگاه محلي که سيد الشهدا «ع » در آخرين لحظات مقاومت، از اسب بر زمين افتاد و شمر يا سنان فرود آمد و سر مطهر امام را از پيکر جدا کرد.گويا نسبت به قسمتهاي ديگر ميدان کربلا، پايين ترين جا بوده است.قتلگاه، محل به شهادت رسيدن امام شهيدان است که خون مطهرش بر خاک کربلا ريخت.در حال حاضر، بيرون از حرم مطهر آن حضرت، سردابي وجود دارد که محل شهادت او محسوب مي شود و سنگ مرمري به بلندي نيم متر از سطح زمين، بصورت قبر، بر روي آن محل قرار دارد.اغلب در آن بسته است و گاهي براي اشخاص معيني باز مي کنند تا زيارت کنند. در طبقه سوم هم سطح با ضريح هم پس از عبور از يک دالان باريک به همين قتلگاه مي رسيم که ضريحي کوچک و چسبيده به ديوار دارد.
«در فکرم آن گودالم که خون تو را مکيده است.هيچ گودالي چنين رفيع نديده بودم. در حضيض هم مي توان عزيز بود، از گودال بپرس ». (1) .پاورقي(1) خط خون، موسوي گرمارودي، ص 140.گوشواره پس از شهادت امام حسين «ع »، سپاه کوفه به خيمه ها حمله کرده، ضمن به آتش کشيدن آنها، هر چه در خيمه ها بود غارت کردند و از گوشها و پاهاي اطفال، گوشواره و خلخال بيرون آوردند. (1) از فاطمه صغري، دختر امام حسين «ع » نقل شده است که پس از شهادت امام، يکي از سواران سپاه عمر سعد به طرف او که جلوي يکي از خيمه ها ايستاده بوده، حمله ور مي شود و با نيزه بر او ضربتي مي زند که بر زمين مي خورد، آنگاه گوشواره از گوشش مي کند و خون جاري مي شود. (2) درباره ام کلثوم نيز چنين نقل شده است «حتي افضوا الي قرط کان في اذن ام کلثوم اخت الحسين «ع » فاخذوه و خرموا اذنها». (3) .پاورقي(1) حياة الامام الحسين، ج 3، ص 301.
(2) بحار الانوار، ج 45، ص 61.
(3) عوالم (امام حسين)، ص 305.گيبون «ادوارد گيبون» مشهور به گيبون - متولد 1737 م (انگلستان). وي مستشرقي مسيحي بود که در سن 54 سالگي درگذشت. اين مورخ مشهور در رابطه با واقعه عاشورا مطلبي دارد:
«در طي قرون آينده بشريت و در سرزمين هاي مختلف شرح صحنه حزن آور مرگ حسين موجب بيداري قلب خونسردترين خوانندگان خواهد شد.»
در جاي ديگر اين مورخ انگليسي مي گويد:
«فاجعه ي تکان دهنده ي امام حسين عليه السلام عليرغم تقدم زماني و اختلاف موقعيت جغرافيايي حتي عواطف کساني را که از اندکترين احساسات و سخت ترين دلها برخوردارند، برمي انگيزد.»

 




منوی اصلی
زیارت آنلاین
جستجوی مطلب


عبارت :

      تبدیل زبان : ALT + SHIFT
حدیث روز
رسول خدا صلی الله علیه و آله :
اَلا لا یمنَعنَ اَحَدُكُم مَخَافَة النَّاس اَن یقُولُ الحَقَّ اِذا رَآه.
كسی كه سخن حقی می داند نباید از بیم مردم از گفتن آن خودداری كند. .
(مسند احمد، باقی مسند المكثرین، ح 11404)
لینک لوگوی کربلاگ
کربلاگ

مدیران محترم وب سایتها و وبلاگها در صورت تمایل می توانند جهت حمایت و لینک به کربلاگ از کد فوق استفاده نمایند که متقابلا کربلاگ نیز آنها را لینک خواهد نمود

صفحه اول | زندگینامه امام حسین | فلسفه و آثار قيام عاشورا | دایره المعارف جامع عاشورا | زیارت آنلاین اماکن متبرکه | زیارت عاشورا | مرکز آموزش علمی و کاربردی فرهنگ و هنر همدان


کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت برای « کربلاگ » محفوظ می باشد.

Copyright © 2011, www.Karblog.ir ® All Rights Reserved.   Powered & Hosted by : WEB IRANI